Inloggen
Bont uitgedoste koeien in een weide tijdens de zogeheten almabtrieb
Blogbericht van 02-08-2013

Meemaken hoe het vee van de alpenweide naar het dal gedreven wordt

In het Alpengebied is de nazomer traditioneel de tijd waarin de melkkoeien van de hoog in de bergen gelegen weiden naar het dal teruggedreven worden. In vele plaatsen wordt dit jaarlijkse ritueel, aangeduid met de naam “almabtrieb”, begeleid door feestelijke optochten en de koeien worden ter gelegenheid daarvan bont uitgedost. Maak ook de volgende almatrieb mee met een vakantiehuis in Duitsland, Oostenrijk of Zwitserland!

De meeste almabtriebe vinden plaats tussen midden september en midden oktober. Kort voordat op vele plaatsen de eerste sneeuw zal vallen, moeten meer dan 100.000 koeien hun weg naar hun winterverblijf op de eigen boerderij in het dal afleggen. Gedurende de zomer waren de dieren met hun herders op de sappige alpenweiden ondergebracht. Als daar alles goed verlopen is en men er geen dieren verloren heeft, worden de koeien voor de almabtrieb traditioneel met een feestelijke hoofdtooi van dennengroen, felgekleurde alpenbloemen en andere decoraties uitgedost. Om hun hals dragen ze bellen, die hen moeten beschermen tegen demonen en boze geesten. De mensen, die in het dorp klaarstaan voor de aankomst van de dieren, kunnen het gelui van de wandelende koeien al op grote afstand horen.

Maar niet alleen voor de boeren en de andere inwoners is de almabtrieb een bijzondere dag, die vaak met een volksfeest en markten gepaard gaat. Ook veel vakantiegangers verheugen zich regelmatig op het bonte spektakel dat zowel voor volwassenen als voor kinderen erg leuk is. Hieronder willen wij een aantal regio´s met bijzonder mooie almabtriebe aan u voorstellen.

 

Oostenrijk: veel koeien betekent veel almabtriebe


Feestelijk uitgedoste Tiroolse koeien op weg naar het dal

In de Oostenrijkse Alpen hecht men veel waarde aan het in ere houden van gebruiken en gewoonten. Daarom zijn er in de deelstaten Salzburger Land, Tirol, Stiermarken, Karinthië en Opper-Oostenrijk een groot aantal van deze almabtriebe te bewonderen. Bovendien worden er in een aantal gebieden niet alleen runderen, maar ook schapen en geiten van de alpenweiden naar het dal gedreven.

Op 14 september is er bijvoorbeeld veel te beleven in Bad Kleinkirchheim: vanaf 11.00 uur ’s ochtends zijn de bont uitgedoste koeien op weg naar het dal. Na aankomst is er een entertainmentprogramma op de feestweide met veel muziek, kinderanimatie en een boerenmarkt.

Ook in het Salzburger Land en in Tirol worden de Almabtriebe feestelijk omlijst, bijvoorbeeld in Altenmarkt op 14 en in Wagrain op 21 september. In Reith im Alpbachtal begint op 14 september het feest al om 10 uur ´s ochtends, waarbij er onder andere een muziekkapel binnenmarcheert, voordat ´s middags het vee verwacht wordt.

 

Berchtesgadener Land: over de Königssee


Na de abtrieb moeten deze koeien nog met een boot over het meer

Tussen eind september en begin oktober wordt ook in het Berchtesgadener Land het vee weer naar het dal gedreven. Deze regio, waarin met Berchtesgaden ook de beste atraveo-vakantieplaats 2013 ligt, staat bekend om de enorme hoofdtooien voor de koeien. Deze zogeheten „fuikl“ bestaat uit een tak van een den met vier met elkaar verbonden kransen en hier moet per stuk meerdere uren met de hand aan gewerkt worden.

Nog iets bijzonders in het Berchtesgadener Land is de almabtrieb via de pittoreske Königssee. De Saletalm en de Fischunkerlalm liggen zeer afgelegen aan de zuidoever van het meer en zijn over land, via het gebergte heel lastig te bereiken. Het vee wordt daarom met transportboten, de zogeheten landauer, naar de noordoever gebracht, waar een grote mensenmenigte op de traditioneel uitgedoste dieren staat te wachten.

Eindstations van de meeste abtriebe in het Berchtesgadener Land zijn de plaatsen Ramsau, Schönau am Königssee en Bischofswiesen, dus als u hier een accommodatie hebt, bent u optimaal voorbereid. De exacte datums voor de almabtriebe in het Berchtesgadener Land worden pas kort ervoor bekendgemaakt, zodat er op mogelijk slecht weer geanticipeerd kan worden. Meer informatie hierover kunt u onder andere bij het desbetreffende VVV-kantoor krijgen. De zeer populaire abtrieb over de Königssee vindt doorgaans in het eerste of tweede weekend van oktober plaats.

 

Allgäu: „viehscheid“ in het Kleinwalsertal


Feestelijke viehscheid in Oberstdorf-Schöllang (bron: VVV Oberstdorf)

In de Allgäu worden de almabtriebe „viehscheid“ of alleen maar „scheid“ genoemd. Deze benaming is ontstaan, doordat de koeien, die samen in de alpenweiden hebben gestaan, na hun terugkeer in het dal weer naar hun eigen eigenaar gaan, oftewel “gescheiden” worden.

De alpenweiden zelf worden overigens in “sennalmen” en “galtalmen” verdeeld. Op de sennalmen – senn betekent alpenherder – brengen de volwassen melkkoeien de zomer door, zodat hun melk er plaatse verwerkt kan worden. Op de galtalmen – galt betekent droog, geen melk gevend – wordt vooral het jonge vee ondergebracht.

Een traditioneel grote en kleurrijke viehscheid in de Allgäu is er op 13 september in Oberstdorf, als het vee terugkeert van de galtalmen. Op de zogeheten “scheidplatz”, waar de dieren later van elkaar gescheiden worden, wordt al vanaf 9.00 uur ´s ochtends met muziek en een entertainmentprogramma op de jonge dieren gewacht. De dag daarvoor vindt bovendien de viehscheid in het stadsdeel Schöllang in Oberstdorf plaats, zodat u hier gelijk twee keer een abtrieb mee kunt maken.

 

Zwitserland: bijzonder veel traditie


Deze koeien kunnen nu nog op de zomerse alpenweide grazen ...

Zoals bekend, smaakt de lekkere alpenkaas in Zwitserland bijzonder kruidig en aromatisch. Volgens de alpenherders komt dat vooral door de bergkruiden die hier in het hooggebergte heel goed gedijen. In de zomer graast het vee deze kruiden af en dit geeft de melk en de kaas een onmiskenbare smaak.

De almabtriebe worden in Zwitserland meestal „alpabzüge“ genoemd en natuurlijk zijn er in de eedgenootschap ook een groot aantal van – of dit nu in Graubünden, in Tessin of in Wallis is. Daar horen in vele plaatsen niet alleen kleine volksfeesten, maar vaak ook een hele reeks van regionale, bijzondere gebruiken bij, zoals het „aelplerchilbi“ of het „chäsiteilet“.

Het „aelplerchilbi“ vindt op verschillende manieren in vele dorpen plaats en is zoiets als het traditionele programma dat de alpabzug omlijst. Het bestaat meestal uit een kerkdienst, een gezamenlijke lunch en een dansvoorstelling. Vaak komen daar ook nog speciale gebruiken bij, zoals het optreden van de zogenaamde „wilden“ en het verdelen van gedroogde vruchten aan de dorpskinderen. Het „chäsiteilet“ daarentegen is de benaming voor het verdelen van de kaas onder de boeren. Evenredig aan de geleverde hoeveelheid melk van de koeien krijgt iedere boer de hoeveelheid kaas die hem toekomt en dit wordt hem in een feestelijk decor overhandigd.

Vakantiehuizen en –appartementen die in een plaats liggen waar een almabtrieb in Duitsland, Oostenrijk of Zwitserland plaatsvindt, kunt u meteen bij onze vakantie-ideeën vinden.